Ontschilferingsmiddelen

 

(Uit: Psoriasis) Door Nicole Paehlig

 

Met de nieuwe rubriek Behandelingen geven we gehoor aan de wens van veel lezers om geïnformeerd te worden over de verschillende reguliere* behandelingen voor psoriasis. Vanwege de behoefte aan uitgebreide informatie komen alle middelen apart aan bod. De aftrap is voor de ontschilferingsmiddelen.

 

Ontschilferingsmiddelen maken deel uit van de lokale middelen: smeersels die lokaal oftewel plaatselijk worden toegepast. Dat wil zeggen dat alleen de psoriasisplekken worden ingesmeerd, dus niet de gezonde huid. Lokale middelen bestaan uit een basissmeersel waaraan een of meer werkzame stoffen, bijvoorbeeld corticosteroïden/hormonen, zijn toegevoegd. Er zijn ook basissmeersels die geen werkzame stoffen bevatten. Dergelijke basissmeersels, zoals vaseline, zijn onder meer geschikt om de droge huid goed te verzorgen.

 

Zoals de naam als zegt, zorgen ontschilferingsmiddelen voor ontschilfering van de huid. De huid wordt er ook zachter van. Vaak worden ontschilferingsmiddelen, op voorschrift van de arts, ingezet voorafgaand aan een andere behandeling. Die andere behandeling slaat dan beter aan. Daarbij kan het gaan om zowel andere geneesmiddelen als ultraviolet licht (UVA of UVB). Beide kunnen na ontschilfering van de huid dieper in de psoriasisplekken doordringen en daardoor hun werk beter doen. In principe wordt een ontschilferingsmiddel alleen voorgeschreven bij overmatige schilfering.

Salicylzuur

De werkzame stof in ontschilferingsmiddelen is salicylzuur, dat bijvoorbeeld aan het basissmeersel vaseline wordt toegevoegd. Hoge doseringen of grote hoeveelheden salicylaten zijn gevaarlijk. Om salicylzuurvergiftiging tegen te gaan, mogen deze zalven dan ook niet voor grote huidoppervlakten worden gebruikt. Uit onderzoek bij dieren is gebleken dat bij gebruik tijdens de zwangerschap misvormingen bij de ongeboren vrucht kunnen ontstaan. Op kleine en onbeschadigde huidoppervlakten mag de zalf wel tijdens de zwangerschap worden gebruikt. Maar net als bij kinderen slechts gedurende korte tijd én altijd op voorschrift van de arts!

 

Voor ontschilfering van het behaarde hoofd wordt salicylzuur niet verwerkt in vaseline maar in zalven die gemakkelijker uit het haar te wassen zijn.

 

Overigens wordt salicylzuur, ter ontschilfering van de huid, niet alleen verwerkt in basissmeersels. Vaker nog wordt het toegevoegd aan een ander geneesmiddel, vooral corticosteroïden (hormoonpreparaten).

Weken in bad

Als er slechts in beperkte mate sprake is van schilfering van de huid, dan kan het ook volstaan om regelmatig, zo’n twee keer per week, een bad te nemen. Meestal wordt aangeraden om een minuut of twintig te weken, bij voorkeur in lauwwarm water. Maar let op: water droogt de huid uit. Daarom is het verstandig om een – medicinale – badolie aan het water toe te voegen. Badolie droogt de huid niet uit, maar houdt het vochtgehalte in de huid juist vast. Zout toevoegen om uitdroging tegen te gaan is niet bepaald zinvol. Pas als het water zo’n 28% aan zout bevat – dit is vergelijkbaar met het zoutgehalte van de Dode Zee – dan voorkomt het uitdroging. Daardoor droogt de huid ook uit in gewoon zeewater (van bijvoorbeeld de Noordzee of Middellandse Zee), omdat dat slechts rond de 4% zout bevat. Zout draagt ook niet bij aan het verwijderen van de schilfers. Alleen (leiding)water – mét badolie tegen het uitdrogen – volstaat dus voor de ontschilfering. Na het baden dept u de huid voorzichtig droog (aan de lucht laten drogen kan ook) en brengt u een vette zalf of crème aan. U kunt de zalf of crème ook meteen op de natte huid aanbrengen; het product smeert dan beter uit.

 

* Regulier = gangbaar. In de gezondheidszorg: behandeling van een arts. Naast reguliere behandelingen zijn er alternatieve behandelingen, waarvoor de behandelaar geen geneeskunde gestudeerd hoeft te hebben.